T.C. Askeri Yargıtay

1.Dairesi
Esas: 2003/492
Karar: 2003/486
Karar Tarihi: 14.05.2003


EMRE İTAATSİZLİKTE ISRAR SUÇU - SANIĞA VERİLEN EMİRLERİN ÇALIŞMA TALİMATI KAPSAMINDA OLDUĞUNUN DÜŞÜNÜLEMEYECEĞİ - ALT SINIRININ ÜZERİNE ÇIKILARAK TEŞDİDEN CEZALANDIRILMASI - SUÇ VASFINDAKİ SUÇUN CEZASININ PARAYA ÇEVRİLEMEMESİ VEYA ERTELENEMEMESİ

ÖZET: Suç işleme kastıyla davranan sanığın eylemi ile işlediği, emrin yerine getirilmesini söz veya fiili ile açıkça reddetmek ve emir tekrar edilmesine rağmen yerine getirmemek suretiyle işlenen emre itaatsizlikte ısrar suçundan, haklı, yeterli ve inandırıcı gerekçelerle alt sınırının üzerine çıkılarak teşdiden cezalandırılması, gerekli takdiri indirimin uygulanması, sırf askeri suç vasfındaki suçun cezasının paraya çevrilememesi, ertelenememesi nedeniyle kurulan hükümde yasaya aykırı bir durum bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

(1632 S. K. m. 47, 87) (765 S. K. m. 59) (647 S. K. m. 4)

Emre itaatsizlikte ısrar suçundan sanık Sağlık Astsb.Başçavuş Levent ERSEN hakkındaki 3 ncü Ordu Komutanlığı Askeri Mahkemesinin 5.2.2003 tarih ve 2003/162-9 sayılı mahkumiyet hükmünün sanık tararından yasal sürede temyizi üzerine Başsavcılığın 5 Mayıs 2003 tarih ve 2003/2048 sayılı hükmün onanması istemli tebliğnamesi ekinde gelen dava dosyası incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Askeri Mahkemece; sanığın, emre itaatsizlikte ısrar suçunu işlediği kabul edilerek, As.C.K.nun 87/1 (emrin yerine getirilmesini açıkça reddeden veya emir tekrar edildiği halde yerine getirmeyenler cümlesi-takdiren ve teşdiden) ve TCK.nun 59/2 nci maddeleri uyarınca iki ay yirmi üç gün hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmiştir.

Sanık hükmü yasal sürede temyiz ederek isnad edilen suçun oluşmadığını belirtip, Diş Polikliniği çalışma talimatı ile MY.33-1 (A) Diş teknisyenlerinin görevlerini belirleyen 9 ncu maddesine ilişkin bölümünün fotokopisini ekleyerek hükmün bozulmasını istemiştir.

Tebliğnamede ise, yasaya uygun olan mahkumiyet hükmünün onanması talep edilmiştir.

Yapılan incelemede;

Sanığın Erzincan 200 Yataklı Askeri Hastanesi Diş Kliniğinde Diş Teknisyeni olarak görev yapmakta olup, bu görevini fiilen laboratuarda çalışmak suretiyle yerine getirdiği, buradaki iş hacminin düşük olduğunun, Hastane Baştabip Yardımcısı Tbp.Bnb. Ramazan AKYILDIZ tarafından tespit edildiği, sanığa, bu şahıs tarafından Diş Kliniği Şefi Tbp.Yzb. Serpil ÖZEN vasıtası ile, bundan böyle kendisi bir odada, Diş Teknisyeni Svl.Me.Selda GÖKMEN bir odada olacak şekilde diş tabiplerine yardımcı olmaları, amalgam hazırlamaları, aletlerin temizlik-bakım ve sterilizyonunu yapmaları hususlarında 04.10.2002 tarihinde sözlü olarak emir verildiği, emri diğer diş teknisyeni Svl.Me.Selda GÖKMEN ile birlikte dinleyen sanığın, emri kendisine ileten Tbp.Yzb.Serpil SÖZEN'e, kendisinin laboratuarda görevli olduğunu, bu emrin talimatlarda yeri olmadığını ve yapamayacağım açıkça beyan ettiği, bu emrin gereğini yapmadığı gibi yapamayacağım beyan eden sanığa, Tbp.Bnb.Ramazan AKYILDIZ tarafından emrin 11.10.2002 Cuma günü odasında bir kez daha sözlü olarak tebliğ edildiği, sanığın bu kez de emrin gereğini yapamayacağını, bu işlerin kendi görevi olmadığım, bu hususta talimatlar olduğunu söyleyerek, Askeri Hastaneler Yönetim Yönergesinin diş servisi ile ilgili bölümlerini getirerek göstermesi ve bu konuda yazılı emir istemesi üzerine, bu kez aynı emrin aynı gün yazılı olarak verildiği, emrin aynı gün sanık tarafından tebellüğ edildiği, emrin verildiği Cuma günü ve müteakip Pazartesi günü anılan emri yerine getirmeyen sanığın, ancak Salı günü bu hususta ifadesine başvurulması üzerine emri yerine getirmeye başladığı dosya kapsamından anlaşılmakta olup, Askeri Mahkemenin kabulü de bu istikamettedir.

Sanık huzurdaki savunmalarında özetle (Dz.58-59,64), Askeri Hastaneler Yönetim Yönergesine göre diş teknisyeninin servisin temizliği, aletlerin sterilizasyonu ve muhafazasından, servisteki kayıtlarının tutulmasından sorumlu olduğunu bildiğini, yönergenin diğer maddelerinde <yaparlar, ederler> ibareleri olmasına rağmen, görevini düzenleyen maddede diş hekimlerine karşı sorumlu olduklarının yazdığını, Hastane Baştabibi imzalı çalışma talimatının 17, 18 ve 19 ncu maddelerindeki görevleri yardımcı personelin yaptığını, kendisinin de diş teknisyeni olarak yardımcı personel olduğunu, görevinin büro işlerinden ibaret olduğunu, kendisine ve Selda Hanıma Ramazan Bnb.nın sterilizasyonun yapılması yanında temizlik ve lavabo temizliğinin yapılmasını söylediğini, görev talimatını göstererek bu işlerden sorumlu olduklarım, ancak bizzat yapmamaları gerektiğini söylediğini, görevlendirmenin yanlış olduğunu ve başka yerde görevlendirilebileceğini belirttiğini, yazılı emir gelince emrin gereğini yaptığını ve yapmaya devam ettiğini, beyanlarının da bu yönde olduğunu, ancak verilen emrin Sb.-Astsb. görevlendirme tanımına uymadığını, bunların yapılmasının hoş olmayacağını söylediğini beyan etmiştir.

Emre itaatsizlikte ısrar suçu; hizmete ilişkin bir emrin varlığı, bu emrin gereğinin yerine getirilmemesi veya emrin yerine getirilmesinin sözlü olarak ya da fiilen açıkça reddedilmesi veya emir tekrar edilmesine rağmen emrin gereğinin yerine getirilmemesi, ayrıca itaatsizlik kastıyla davranılması suretiyle oluşmaktadır.

Askeri Hastaneler Yönetim Yönergesinin diş servisi ile ilgili, diş teknisyenlerinin görevlerini düzenleyen maddelerinde, servislerin temizliği, aletlerin sterilizasyonu ve muhafazasından, servisteki kayıtların tutulmasından, diş tabibine karşı sorumlu oldukları belirtilmiştir (Dz.l). Dolayısıyla sanığa bu istikamette verilen emirlerin hizmete ilişkin olduğuna yönelik değerlendirme isabetlidir.

Sanığa verilen emirlerin Dz.85'teki diş polikliniği çalışma talimatının 17, 18 ve 19 ncu maddeleri kapsamında olduğunun düşünülemeyeceği, zira konuların farklılık arz ettiği, sanığın irade alanına intikal ettirilerek kişiselleştirilen, dava konusunu oluşturan somut emirler karşısında, Dz.1'deki yönergede <yaparlar, ederler> denmesinin ve bu yönergede sanığın diş hekimine karşı sorumlu olduğunun belirtilmesi bunun yanında, yeminli tanık beyanları karşısında kendisine <temizlik ve lavabo temizliği> yapmasının emredildiğinin kabul edilemeyeceği, verilen tüm emirlere karşın emirlerin gereğini yerine getirdiği yönündeki savunmasının dosya kapsamıyla ve tanık ifadeleriyle bağdaşmadığı, temyiz nedenleri ve savunmalarının ise soyut nitelikte olduğu görülmüştür.

Suç işleme kastıyla davranan sanığın ilk paragrafta açıklanan eylemi ile işlediği, emrin yerine getirilmesini söz veya fiili ile açıkça reddetmek ve emir tekrar edilmesine rağmen yerine getirmemek suretiyle işlenen emre itaatsizlikte ısrar suçundan; haklı, yeterli ve inandırıcı gerekçelerle Kanun maddesinin alt sınırının üzerine çıkılarak teşdiden cezalandırılması, gerekli takdiri indirimin uygulanması, sırf askeri suç vasfındaki suçun cezasının 647 S.K.nun 4/Son maddesi gereğince paraya çevrilememesi, As.C.K.nun 47/A maddesi gereğince ertelenememesi nedeniyle; kurulan hükümde usul, sübut, vasıf, takdiri ve uygulama yönlerinden yasaya aykırı bir durum bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç ve Karar: Açıklanan nedenlerle;

Sanığın kabule değer görülmeyen temyiz itirazının, 353 Sayılı Kanunun 217/2 nci maddesi gereğince REDDİNE;

Usul ve esas yönlerinden yasaya uygun bulunan mahkumiyet hükmünün ONANMASINA; Tebliğnamedeki istem doğrultusunda, 14.05.2003 tarihinde, oybirliği ile karar verildi.